Σε ασφυκτικό κλοιό η παράκτια αλιεία στα Δωδεκάνησα

Σε ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση βρί­σκε­ται ο κλά­δος της πα­ρά­κτιας αλιεί­ας στα Δω­δε­κά­νη­σα, καθώς η μεί­ω­ση των ιχθυα­πο­θε­μά­των, η αύ­ξη­ση του λει­τουρ­γι­κού κό­στους, οι πε­ριο­ρι­σμοί στα αλιευ­τι­κά ερ­γα­λεία, αλλά και η πα­ρου­σία του λα­γο­κέ­φα­λου δη­μιουρ­γούν ένα ολο­έ­να πιο ασφυ­κτι­κό πε­ρι­βάλ­λον για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες του κλά­δου.

Ο πρό­ε­δρος της Πα­ρά­κτιας Αλιεί­ας Κα­λύ­μνου, Μα­νώ­λης Κουλ­λιάς, μι­λώ­ντας για τις εξε­λί­ξεις, επι­ση­μαί­νει ότι ο κλά­δος δυ­σκο­λεύ­ε­ται πλέον να επι­βιώ­σει, ενώ εκ­φρά­ζει σο­βα­ρές επι­φυ­λά­ξεις για τις νέες επι­βα­ρύν­σεις που φέρ­νει το νέο θε­σμι­κό πλαί­σιο για την αλιεία. Όπως εξη­γεί, τα ιχθυα­πο­θέ­μα­τα μειώ­νο­νται συ­νε­χώς και τα προ­βλή­μα­τα για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες αυ­ξά­νο­νται. Στο ήδη δύ­σκο­λο πε­ρι­βάλ­λον προ­στί­θε­νται οι πε­ριο­ρι­σμοί στα αλιευ­τι­κά ερ­γα­λεία, αλλά και το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος λει­τουρ­γί­ας των σκα­φών.

Κλεί­νει ορι­στι­κά το κε­φά­λαιο της βιν­τζό­τρα­τας

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά κάνει στη βιν­τζό­τρα­τα, ένα ζή­τη­μα που απα­σχο­λεί εδώ και χρό­νια τον αλιευ­τι­κό κόσμο. Όπως ση­μειώ­νει, η συ­γκε­κρι­μέ­νη δρα­στη­ριό­τη­τα ου­σια­στι­κά έχει στα­μα­τή­σει εδώ και τέσ­σε­ρα με πέντε χρό­νια, καθώς το ερ­γα­λείο δεν χρη­σι­μο­ποιεί­ται πλέον από τα συ­γκε­κρι­μέ­να σκάφη. Η νέα νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση έρ­χε­ται πλέον να απο­τυ­πώ­σει και τυ­πι­κά την κα­τάρ­γη­σή της από τις άδειες των αλιευ­τι­κών σκα­φών, κλεί­νο­ντας έναν κύκλο που είχε πα­ρα­μεί­νει ανοι­χτός για αρ­κε­τό διά­στη­μα.

Ο κ. Κουλ­λιάς επι­ση­μαί­νει ότι αρ­κε­τοί επαγ­γελ­μα­τί­ες δια­τη­ρού­σαν μέχρι σή­με­ρα την ελ­πί­δα ότι μπο­ρεί να υπάρ­ξει κά­ποια αλ­λα­γή. Μά­λι­στα, όπως ανα­φέ­ρει, στο πα­ρελ­θόν είχε δοθεί δυ­να­τό­τη­τα στους αλιείς να αφαι­ρέ­σουν το συ­γκε­κρι­μέ­νο ερ­γα­λείο από την άδειά τους λαμ­βά­νο­ντας οι­κο­νο­μι­κή απο­ζη­μί­ω­ση, επι­λο­γή που αρ­κε­τοί απο­δέ­χθη­καν, ενώ κά­ποιοι επέ­λε­ξαν να πε­ρι­μέ­νουν. Με τη νέα εξέ­λι­ξη, όμως, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, «τε­λειώ­νει» ορι­στι­κά η συ­γκε­κρι­μέ­νη δρα­στη­ριό­τη­τα και οι επαγ­γελ­μα­τί­ες θα πρέ­πει να συ­νε­χί­σουν με τα υπό­λοι­πα αλιευ­τι­κά ερ­γα­λεία, όπως τα δί­χτυα, τα πα­ρα­γά­δια και τα απλά­δια.

Επι­φυ­λά­ξεις για τον νέο αλιευ­τι­κό νόμο

Την ίδια ώρα, σε εξέ­λι­ξη βρί­σκε­ται η συ­ζή­τη­ση για το νέο γε­νι­κό­τε­ρο πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας της αλιεί­ας, το οποίο, σύμ­φω­να με τον πρό­ε­δρο της Πα­ρά­κτιας Αλιεί­ας Κα­λύ­μνου, επι­χει­ρεί να προ­σαρ­μό­σει τη χώρα στα νέα ευ­ρω­παϊ­κά δε­δο­μέ­να. Ο ίδιος διευ­κρι­νί­ζει ότι οι επαγ­γελ­μα­τί­ες δεν είναι αντί­θε­τοι στην προ­σαρ­μο­γή της ελ­λη­νι­κής νο­μο­θε­σί­ας στα ευ­ρω­παϊ­κά πρό­τυ­πα. Ωστό­σο, εκ­φρά­ζει την αντί­δρα­σή του στις πρό­σθε­τες επι­βα­ρύν­σεις και στο κό­στος που, όπως λέει, με­τα­κυ­λί­ε­ται για ακόμη μία φορά στον επαγ­γελ­μα­τία αλιέα. Οι αλ­λα­γές αφο­ρούν έναν κλάδο με έντο­νη πα­ρου­σία στις πα­ρά­κτιες και νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές της χώρας, καθώς στην Ελ­λά­δα κα­τα­γρά­φο­νται 11.457 αλιευ­τι­κά σκάφη, ενώ το 94% του στό­λου απο­τε­λεί­ται από σκάφη μή­κους μι­κρό­τε­ρου των 12 μέ­τρων και στον κλάδο απα­σχο­λού­νται πε­ρισ­σό­τε­ροι από 15.000 ερ­γα­ζό­με­νοι. Κατά τον ίδιο, οι αντι­δρά­σεις θα ήταν ηπιό­τε­ρες εάν το νέο πλαί­σιο αντι­με­τώ­πι­ζε συ­νο­λι­κά τα προ­βλή­μα­τα του κλά­δου και όχι επι­μέ­ρους ζη­τή­μα­τα.

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά κάνει στην ερα­σι­τε­χνι­κή αλιεία, ξε­χω­ρί­ζο­ντας τον απλό ερα­σι­τέ­χνη που ψα­ρεύ­ει για προ­σω­πι­κή ανα­ψυ­χή από εκεί­νους που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, δρα­στη­ριο­ποιού­νται ου­σια­στι­κά επαγ­γελ­μα­τι­κά χωρίς να έχουν τις αντί­στοι­χες φο­ρο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. «Δεν γί­νε­ται να αφή­νεις τα κύρια προ­βλή­μα­τα ανέ­πα­φα και να επι­βάλ­λεις νέα μέτρα στον επαγ­γελ­μα­τία», είναι το βα­σι­κό επι­χεί­ρη­μα που θέτει, επι­ση­μαί­νο­ντας πα­ράλ­λη­λα τη συ­νε­χή μεί­ω­ση των ιχθυα­πο­θε­μά­των και την αύ­ξη­ση των δυ­σκο­λιών που αντι­με­τω­πί­ζει ο κλά­δος.

Το κό­στος καυ­σί­μων και ο λα­γο­κέ­φα­λος

Στα προ­βλή­μα­τα προ­στί­θε­ται και το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος των καυ­σί­μων, το οποίο επι­βα­ρύ­νει ση­μα­ντι­κά τη λει­τουρ­γία των αλιευ­τι­κών σκα­φών. Πα­ράλ­λη­λα, ο λα­γο­κέ­φα­λος απο­τε­λεί ένα από τα σο­βα­ρό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι αλιείς, ιδιαί­τε­ρα στις πε­ριο­χές του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, της Κρή­της και της νό­τιας Πε­λο­πον­νή­σου. Ο κ. Κουλ­λιάς ανα­φέ­ρε­ται στην προ­σπά­θεια που έχει γίνει τα τε­λευ­ταία χρό­νια για την αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος, ση­μειώ­νο­ντας ότι μετά από μακρά συ­ζή­τη­ση έχει πλέον προ­κρι­θεί η λύση της επι­κή­ρυ­ξης του λα­γο­κέ­φα­λου, πρα­κτι­κή που εφαρ­μό­ζε­ται και στην Κύπρο.

Έχει δη­μιουρ­γη­θεί πι­λο­τι­κό πρό­γραμ­μα για τα Δω­δε­κά­νη­σα και την Κρήτη, ενώ από την πλευ­ρά των αλιέ­ων είχε ζη­τη­θεί να εντα­χθεί και η Νότια Πε­λο­πόν­νη­σος, καθώς αντι­με­τω­πί­ζει αντί­στοι­χο πρό­βλη­μα. Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τον ίδιο, η εφαρ­μο­γή του προ­γράμ­μα­τος αντι­με­τω­πί­ζει ση­μα­ντι­κές πρα­κτι­κές δυ­σκο­λί­ες, κυ­ρί­ως σε ό,τι αφορά τη με­τα­φο­ρά των λα­γο­κέ­φα­λων σε ει­δι­κές εγκα­τα­στά­σεις. Για τον λόγο αυτό, όπως ανα­φέ­ρει, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κα­τα­βάλ­λει προ­σπά­θειες ώστε να αντι­με­τω­πι­στεί το ζή­τη­μα του κό­στους με­τα­φο­ράς.

«Δεν εί­μα­στε αντί­θε­τοι στην πα­ρα­κο­λού­θη­ση των σκα­φών»

Στο νέο πλαί­σιο πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται επί­σης η επέ­κτα­ση των συ­στη­μά­των πα­ρα­κο­λού­θη­σης στα αλιευ­τι­κά σκάφη. Σή­με­ρα, όπως εξη­γεί ο πρό­ε­δρος της Πα­ρά­κτιας Αλιεί­ας Κα­λύ­μνου, συ­στή­μα­τα πα­ρα­κο­λού­θη­σης δια­θέ­τουν κυ­ρί­ως σκάφη άνω των 12 μέ­τρων και σκάφη με ει­δι­κές άδειες. Η πρό­θε­ση του Υπουρ­γεί­ου είναι να επε­κτα­θεί η χρήση τους στο σύ­νο­λο του κλά­δου, προ­κει­μέ­νου να υπάρ­χει κα­λύ­τε­ρη ει­κό­να για την πραγ­μα­τι­κή αλιευ­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Ο κ. Κουλ­λιάς δη­λώ­νει ότι οι επαγ­γελ­μα­τί­ες δεν είναι κά­θε­τα αντί­θε­τοι σε αυτό το μέτρο, καθώς ανα­γνω­ρί­ζει την ανά­γκη να υπάρ­χει σαφής ει­κό­να για το ποιοι δρα­στη­ριο­ποιού­νται πραγ­μα­τι­κά στον κλάδο. Όπως εξη­γεί, το συ­γκε­κρι­μέ­νο ζή­τη­μα έχει τεθεί πολ­λές φορές και στις συ­ζη­τή­σεις με το Υπουρ­γείο, ιδιαί­τε­ρα όταν οι επαγ­γελ­μα­τί­ες ζη­τούν απο­ζη­μιώ­σεις ή οι­κο­νο­μι­κή στή­ρι­ξη. Ωστό­σο, πα­ρα­μέ­νει η ανη­συ­χία ότι το σύ­νο­λο των νέων υπο­χρε­ώ­σε­ων μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε πε­ραι­τέ­ρω συρ­ρί­κνω­ση της επαγ­γελ­μα­τι­κής αλιεί­ας.

Αλιευ­τι­κός του­ρι­σμός: Μια διέ­ξο­δος για τους νέους

Μία από τις δυ­να­τό­τη­τες που θα μπο­ρού­σαν να λει­τουρ­γή­σουν ως εναλ­λα­κτι­κή επαγ­γελ­μα­τι­κή διέ­ξο­δος για τους αλιείς είναι ο αλιευ­τι­κός του­ρι­σμός. Ο Μα­νώ­λης Κουλ­λιάς εκτι­μά ότι πρό­κει­ται για μία δρα­στη­ριό­τη­τα που θα μπο­ρού­σε να βοη­θή­σει ση­μα­ντι­κά τον κλάδο και ει­δι­κό­τε­ρα τους νε­ό­τε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες, ενώ πα­ράλ­λη­λα θα μπο­ρού­σε να συμ­βά­λει στη μεί­ω­ση της πί­ε­σης που ασκεί­ται στα αλιευ­τι­κά απο­θέ­μα­τα.

Ωστό­σο, για την Κά­λυ­μνο, όπως λέει, το εγ­χεί­ρη­μα βρί­σκε­ται ακόμη σε πολύ πρώ­ι­μο στά­διο και δεν υπάρ­χουν μέχρι σή­με­ρα σκάφη που να έχουν ανα­πτύ­ξει ορ­γα­νω­μέ­να τη συ­γκε­κρι­μέ­νη δρα­στη­ριό­τη­τα. Ο ίδιος θε­ω­ρεί ότι ο αλιευ­τι­κός του­ρι­σμός μπο­ρεί να έχει με­γα­λύ­τε­ρη ανά­πτυ­ξη στα με­γα­λύ­τε­ρα του­ρι­στι­κά νησιά, εκτι­μώ­ντας πά­ντως ότι εάν ορ­γα­νω­θεί σωστά, μπο­ρεί να προ­σελ­κύ­σει μια συ­γκε­κρι­μέ­νη κα­τη­γο­ρία επι­σκε­πτών και να απο­δώ­σει στα­δια­κά.

«Χρειά­ζο­νται νέα παι­διά στον κλάδο»

Το με­γά­λο στοί­χη­μα, σύμ­φω­να με τον πρό­ε­δρο, είναι η ανα­νέ­ω­ση του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού. Ο ίδιος επι­ση­μαί­νει ότι για έναν επαγ­γελ­μα­τία με­γα­λύ­τε­ρης ηλι­κί­ας είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο να εγκα­τα­λεί­ψει το επάγ­γελ­μα και να στρα­φεί σε μία εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Αντί­θε­τα, θε­ω­ρεί ότι ο αλιευ­τι­κός του­ρι­σμός θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει μία επι­λο­γή κυ­ρί­ως για τους νέους. «Δεν το μά­θα­με. Απλά το αγα­πή­σα­με. Οι συ­γκυ­ρί­ες τα φέ­ρα­νε», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, πε­ρι­γρά­φο­ντας τη σχέση των αν­θρώ­πων της Κα­λύ­μνου με τη θά­λασ­σα και την αλιεία. Για τον ίδιο, το ζη­τού­με­νο πλέον είναι να δη­μιουρ­γη­θούν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις ώστε η επαγ­γελ­μα­τι­κή αλιεία να μπο­ρέ­σει να συ­νε­χί­σει να υπάρ­χει, χωρίς οι νέες υπο­χρε­ώ­σεις και το αυ­ξα­νό­με­νο κό­στος να οδη­γή­σουν ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες εκτός του κλά­δου.

Πηγή: www.dimokratiki.gr