Σε ασφυκτικό κλοιό η παράκτια αλιεία στα Δωδεκάνησα
Σε ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση βρίσκεται ο κλάδος της παράκτιας αλιείας στα Δωδεκάνησα, καθώς η μείωση των ιχθυαποθεμάτων, η αύξηση του λειτουργικού κόστους, οι περιορισμοί στα αλιευτικά εργαλεία, αλλά και η παρουσία του λαγοκέφαλου δημιουργούν ένα ολοένα πιο ασφυκτικό περιβάλλον για τους επαγγελματίες του κλάδου.
Ο πρόεδρος της Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου, Μανώλης Κουλλιάς, μιλώντας για τις εξελίξεις, επισημαίνει ότι ο κλάδος δυσκολεύεται πλέον να επιβιώσει, ενώ εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τις νέες επιβαρύνσεις που φέρνει το νέο θεσμικό πλαίσιο για την αλιεία. Όπως εξηγεί, τα ιχθυαποθέματα μειώνονται συνεχώς και τα προβλήματα για τους επαγγελματίες αυξάνονται. Στο ήδη δύσκολο περιβάλλον προστίθενται οι περιορισμοί στα αλιευτικά εργαλεία, αλλά και το αυξημένο κόστος λειτουργίας των σκαφών.
Κλείνει οριστικά το κεφάλαιο της βιντζότρατας
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη βιντζότρατα, ένα ζήτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια τον αλιευτικό κόσμο. Όπως σημειώνει, η συγκεκριμένη δραστηριότητα ουσιαστικά έχει σταματήσει εδώ και τέσσερα με πέντε χρόνια, καθώς το εργαλείο δεν χρησιμοποιείται πλέον από τα συγκεκριμένα σκάφη. Η νέα νομοθετική ρύθμιση έρχεται πλέον να αποτυπώσει και τυπικά την κατάργησή της από τις άδειες των αλιευτικών σκαφών, κλείνοντας έναν κύκλο που είχε παραμείνει ανοιχτός για αρκετό διάστημα.
Ο κ. Κουλλιάς επισημαίνει ότι αρκετοί επαγγελματίες διατηρούσαν μέχρι σήμερα την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρξει κάποια αλλαγή. Μάλιστα, όπως αναφέρει, στο παρελθόν είχε δοθεί δυνατότητα στους αλιείς να αφαιρέσουν το συγκεκριμένο εργαλείο από την άδειά τους λαμβάνοντας οικονομική αποζημίωση, επιλογή που αρκετοί αποδέχθηκαν, ενώ κάποιοι επέλεξαν να περιμένουν. Με τη νέα εξέλιξη, όμως, όπως υπογραμμίζει, «τελειώνει» οριστικά η συγκεκριμένη δραστηριότητα και οι επαγγελματίες θα πρέπει να συνεχίσουν με τα υπόλοιπα αλιευτικά εργαλεία, όπως τα δίχτυα, τα παραγάδια και τα απλάδια.
Επιφυλάξεις για τον νέο αλιευτικό νόμο
Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκεται η συζήτηση για το νέο γενικότερο πλαίσιο λειτουργίας της αλιείας, το οποίο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου, επιχειρεί να προσαρμόσει τη χώρα στα νέα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ο ίδιος διευκρινίζει ότι οι επαγγελματίες δεν είναι αντίθετοι στην προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ωστόσο, εκφράζει την αντίδρασή του στις πρόσθετες επιβαρύνσεις και στο κόστος που, όπως λέει, μετακυλίεται για ακόμη μία φορά στον επαγγελματία αλιέα. Οι αλλαγές αφορούν έναν κλάδο με έντονη παρουσία στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της χώρας, καθώς στην Ελλάδα καταγράφονται 11.457 αλιευτικά σκάφη, ενώ το 94% του στόλου αποτελείται από σκάφη μήκους μικρότερου των 12 μέτρων και στον κλάδο απασχολούνται περισσότεροι από 15.000 εργαζόμενοι. Κατά τον ίδιο, οι αντιδράσεις θα ήταν ηπιότερες εάν το νέο πλαίσιο αντιμετώπιζε συνολικά τα προβλήματα του κλάδου και όχι επιμέρους ζητήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην ερασιτεχνική αλιεία, ξεχωρίζοντας τον απλό ερασιτέχνη που ψαρεύει για προσωπική αναψυχή από εκείνους που, όπως υποστηρίζει, δραστηριοποιούνται ουσιαστικά επαγγελματικά χωρίς να έχουν τις αντίστοιχες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. «Δεν γίνεται να αφήνεις τα κύρια προβλήματα ανέπαφα και να επιβάλλεις νέα μέτρα στον επαγγελματία», είναι το βασικό επιχείρημα που θέτει, επισημαίνοντας παράλληλα τη συνεχή μείωση των ιχθυαποθεμάτων και την αύξηση των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Το κόστος καυσίμων και ο λαγοκέφαλος
Στα προβλήματα προστίθεται και το αυξημένο κόστος των καυσίμων, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία των αλιευτικών σκαφών. Παράλληλα, ο λαγοκέφαλος αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αλιείς, ιδιαίτερα στις περιοχές του Νοτίου Αιγαίου, της Κρήτης και της νότιας Πελοποννήσου. Ο κ. Κουλλιάς αναφέρεται στην προσπάθεια που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπιση του προβλήματος, σημειώνοντας ότι μετά από μακρά συζήτηση έχει πλέον προκριθεί η λύση της επικήρυξης του λαγοκέφαλου, πρακτική που εφαρμόζεται και στην Κύπρο.
Έχει δημιουργηθεί πιλοτικό πρόγραμμα για τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη, ενώ από την πλευρά των αλιέων είχε ζητηθεί να ενταχθεί και η Νότια Πελοπόννησος, καθώς αντιμετωπίζει αντίστοιχο πρόβλημα. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η εφαρμογή του προγράμματος αντιμετωπίζει σημαντικές πρακτικές δυσκολίες, κυρίως σε ό,τι αφορά τη μεταφορά των λαγοκέφαλων σε ειδικές εγκαταστάσεις. Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρει, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου καταβάλλει προσπάθειες ώστε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα του κόστους μεταφοράς.
«Δεν είμαστε αντίθετοι στην παρακολούθηση των σκαφών»
Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνεται επίσης η επέκταση των συστημάτων παρακολούθησης στα αλιευτικά σκάφη. Σήμερα, όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Παράκτιας Αλιείας Καλύμνου, συστήματα παρακολούθησης διαθέτουν κυρίως σκάφη άνω των 12 μέτρων και σκάφη με ειδικές άδειες. Η πρόθεση του Υπουργείου είναι να επεκταθεί η χρήση τους στο σύνολο του κλάδου, προκειμένου να υπάρχει καλύτερη εικόνα για την πραγματική αλιευτική δραστηριότητα. Ο κ. Κουλλιάς δηλώνει ότι οι επαγγελματίες δεν είναι κάθετα αντίθετοι σε αυτό το μέτρο, καθώς αναγνωρίζει την ανάγκη να υπάρχει σαφής εικόνα για το ποιοι δραστηριοποιούνται πραγματικά στον κλάδο. Όπως εξηγεί, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει τεθεί πολλές φορές και στις συζητήσεις με το Υπουργείο, ιδιαίτερα όταν οι επαγγελματίες ζητούν αποζημιώσεις ή οικονομική στήριξη. Ωστόσο, παραμένει η ανησυχία ότι το σύνολο των νέων υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω συρρίκνωση της επαγγελματικής αλιείας.
Αλιευτικός τουρισμός: Μια διέξοδος για τους νέους
Μία από τις δυνατότητες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως εναλλακτική επαγγελματική διέξοδος για τους αλιείς είναι ο αλιευτικός τουρισμός. Ο Μανώλης Κουλλιάς εκτιμά ότι πρόκειται για μία δραστηριότητα που θα μπορούσε να βοηθήσει σημαντικά τον κλάδο και ειδικότερα τους νεότερους επαγγελματίες, ενώ παράλληλα θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της πίεσης που ασκείται στα αλιευτικά αποθέματα.
Ωστόσο, για την Κάλυμνο, όπως λέει, το εγχείρημα βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο και δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα σκάφη που να έχουν αναπτύξει οργανωμένα τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Ο ίδιος θεωρεί ότι ο αλιευτικός τουρισμός μπορεί να έχει μεγαλύτερη ανάπτυξη στα μεγαλύτερα τουριστικά νησιά, εκτιμώντας πάντως ότι εάν οργανωθεί σωστά, μπορεί να προσελκύσει μια συγκεκριμένη κατηγορία επισκεπτών και να αποδώσει σταδιακά.
«Χρειάζονται νέα παιδιά στον κλάδο»
Το μεγάλο στοίχημα, σύμφωνα με τον πρόεδρο, είναι η ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού. Ο ίδιος επισημαίνει ότι για έναν επαγγελματία μεγαλύτερης ηλικίας είναι εξαιρετικά δύσκολο να εγκαταλείψει το επάγγελμα και να στραφεί σε μία εντελώς διαφορετική δραστηριότητα. Αντίθετα, θεωρεί ότι ο αλιευτικός τουρισμός θα μπορούσε να αποτελέσει μία επιλογή κυρίως για τους νέους. «Δεν το μάθαμε. Απλά το αγαπήσαμε. Οι συγκυρίες τα φέρανε», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τη σχέση των ανθρώπων της Καλύμνου με τη θάλασσα και την αλιεία. Για τον ίδιο, το ζητούμενο πλέον είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε η επαγγελματική αλιεία να μπορέσει να συνεχίσει να υπάρχει, χωρίς οι νέες υποχρεώσεις και το αυξανόμενο κόστος να οδηγήσουν ακόμη περισσότερους επαγγελματίες εκτός του κλάδου.
Πηγή: www.dimokratiki.gr
