Μεγάλα ψάρια με 2 απλές παραδοσιακές τεχνικές
Αναμφίβολα, το ψάρεμα στις μέρες μας έχει γίνει ένα ακριβό χόμπι! Κι αυτό γιατί οι απλές παραδοσιακές τεχνικές που μας δίδαξαν οι παππούδες μας και γίνονταν με απλά, φθηνά υλικά, δεν προτιμώνται, ειδικά από τους νεότερους, καθώς θεωρούνται «ντεμοντέ».
Σε άλλες περιπτώσεις, τα ίδια περίπου ψαρέματα βαφτίστηκαν με ξένα ονόματα, και προστέθηκαν σε αυτά νέα εξαρτήματα και εργαλεία που άλλοτε βοηθούν κι άλλοτε όχι. Ειδικά στα ψαρέματα από την ακτή, αρκετά από τα νέα αυτά εργαλεία είναι στην ουσία περιττά και σπατάλη χρημάτων. Εδώ θα ήθελα να κάνω και μια παρατήρηση-σύσταση, ειδικά για τους νεότερους στο χόμπι, που αντί να ασχοληθούν με τις παραδοσιακές τεχνικές, οι οποίες έχουν προκύψει μετά από παρατηρήσεις χρόνων από ψαράδες στην Ελλάδα, ξεκινούν με ξενόφερτες, πολύ πιο δαπανηρές και αμφιβόλου αποτελέσματος, μιας και δεν έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τα ψάρια και τα νερά της χώρας μας.
Φυσικά, δεν είμαι αρνητικός σε κάθε είδους δοκιμή, ούτε απαξιώνω την εξέλιξη και τα νέα προϊόντα, αλλά θα πρότεινα πρώτα να αποκτήσουμε εμπειρία ακολουθώντας τους παλιούς παραδοσιακούς τρόπους ψαρέματος, και μετά, με τη σειρά τους, να πάρουν τη θέση που τους αναλογεί και οι νέες τεχνικές. Όσοι επίδοξοι ψαράδες λοιπόν, δεν έχουν την εμπειρία και τα χρήματα που χρειάζεται ένα ψάρεμα στα βαθιά με μεγάλα σκάφη, μηχανές/καύσιμα, ακριβά βυθόμετρα κλπ., αλλά θέλουν να πιάσουν ένα μεγάλο ψάρι, μπορούν να δοκιμάσουν δύο παραδοσιακές τεχνικές που θα περιγράψουμε πιο κάτω. Στεριανά ψαρέματα, όπως είναι το απίκο και το πεταχτάρι (μονάγκιστρο, διπλάρι, πολυάγκιστρο), είναι μεν οικονομικά, όμως εξαιρετικά σπάνια θα μας δώσουν ένα πολύ μεγάλο ψάρι «τρόπαιο», όπως συνηθίζεται να λέγεται στις μέρες μας. Σε αυτό το άρθρο θα περιγράψουμε δύο εργαλεία που προέρχονται από πολύ παλιά και είναι ικανά να μας δώσουν το πολυπόθητο μεγάλο ψάρι, αρκεί να έχουμε και την τύχη με το μέρος μας!
Η “τυχερή” Αρματωσιά
Το πρώτο εργαλείο ονομάζεται «τυχερή» και από το όνομα καταλαβαίνουμε ότι ακόμα και παλιά, όταν στα ρηχά υπήρχαν πολύ περισσότερα ψάρια, για να βγάλουν ένα από αυτά έπρεπε να είχαν αρκετή τύχη. Με λίγα λόγια είναι ένα απλό εργαλείο, με εύκολη κατασκευή, ακόμα και από τους πιο αρχάριους. Αυτή η αρματωσιά αποτελείται από ένα καλαδούρι ή μεσαίο μπιτόνι (από βάρκα), ή ένα πεταχτάρι (όταν ψαρεύουμε από ακτή), που πάνω του τυλίγουμε περίπου 100 μέτρα πετονιά διαμέτρου 1,0 ή 1,2 χιλιοστών. Στο κάτω μέρος δένουμε ένα βαρίδι περίπου ένα κιλό, που για οικολογικούς και οικονομικούς λόγους καλό θα ήταν να μην είναι μολύβι, αλλά κάποια πέτρα δεμένη με ένα σχοινάκι μικρότερης αντοχής από την κεντρική πετονιά της αρματωσιάς, ούτως ώστε αν σκαλώσει, να σπάσει και να μπορέσουμε να την ανακτήσουμε μαζί με κάποιο ψάρι που ενδεχομένως να έχει πιαστεί. Υπάρχουν αρκετές παραλλαγές σε αυτό το εργαλείο, ανάλογα με το δόλωμα και την περιοχή που θα ψαρέψει.
Καλάρισμα της «Τυχερής» από τη στεριά
Ας ξεκινήσουμε με το καλάρισμα αυτής της αρματωσιάς από τη στεριά. Κάνουμε ένα ισχυρό στοπ στην κεντρική πετονιά, ούτως ώστε το συρόμενο παράμαλλο να παραμένει πάντα 3–4 μέτρα πάνω από το βυθό. Στη ρίψη μας, η πέτρα δεν χρειάζεται να πάει πολύ μακριά από την ακτή, αρκεί να βρούμε το απαιτούμενο βάθος. Πάνω στην κεντρική πετονιά έχουμε περάσει ένα συρόμενο εξάρτημα με δύο θέσεις και μεγάλη εσωτερική τρύπα για να κυλάει άνετα. Υπάρχουν στο εμπόριο εξαρτήματα, τα λεγόμενα «τελεφερίκ», αλλά μπορούμε να φτιάξουμε και μόνοι μας ένα σαν αυτό της Εικόνας 1. Πάνω εκεί δένουμε ή κουμπώνουμε με παραμάνα το παράμαλλο που θέλουμε, ανάλογα πάντα με το δόλωμα. Αυτό το εξάρτημα έχει θέση για ένα μικρό βαρίδι, όπου ανάλογα με την περίσταση τοποθετούμε όσο το δυνατόν λιγότερα γραμμάρια, ώστε να κατέβει το δόλωμά μας ως το κάτω στοπ, όσο γίνεται πιο αργά.
Μικρά Δολώματα
Για μικρά δολώματα, ακόμα και ένα βαρίδι 20 γραμμαρίων θα μπορούσε να είναι αρκετό. Το δόλωμά μας μπορεί να είναι ένα μικρό ψάρι (κέφαλος, γόπα, χάνος, σπάρος, γύλος, καλογριά κλπ.) κατά προτίμηση ζωντανό, κι ακόμα καλύτερα, να είναι ψαρεμένο στην ίδια περιοχή. Πολύ καλά δολώματα είναι το καλαμάρι και η σουπιά, κατά προτίμηση ζωντανά.
• Το μικρό ψάρι δολώνεται με ένα σταθερό αγκίστρι 4/0 μπροστά και ένα συρόμενο 5/0 πίσω (Εικ. 2), σε μια πετονιά 0.60 ή 0.70mm για παράμαλλο, που σε όλες τις περιπτώσεις πρέπει να έχει μήκος 1,5 με 2 μέτρα.
• Για το καλαμάρι, χρησιμοποιούμε ένα σταθερό αγκίστρι 4/0 μπροστά στο κεφάλι, στη μέση ένα 5/0 και πίσω μια σαλαγκιά 7/0 (Εικ. 3).
• Για τη σουπιά θα πρότεινα διπλό σταθερό αγκίστρι 4/0 μπροστά στο κεφάλι και μια σαλαγκιά 7/0 για πίσω στο κόκαλο (Εικ. 4). Τα πιο κατάλληλα μέρη για αυτήν την τεχνική από την ακτή, είναι οι κάβοι και οι απρόσιτες ακτές με απότομα και βαθιά νερά, όπου έχουμε πληροφορίες από τους παλιότερους ότι κρατάνε μεγάλα ψάρια. Τα ψάρια που στοχεύουμε με την τεχνική της «τυχερής», είναι ροφοί, στήρες, συναγρίδες, αλλά και μαγιάτικα ή άλλα κυνηγόψαρα, ειδικά στα μεσόνερα, καθώς το δόλωμά μας κατεβαίνει προς το βυθό. Ασφαλίζουμε την πετονιά μας στην ακτή, ώστε να μην μπορεί να μας πάρει μπόσικα το ψάρι και «βραχώσει». Για τον ίδιο λόγο, η ρίψη μας δεν θα πρέπει να είναι πολύ μακριά από την ακτή, ώστε να μην μπορεί το ψάρι να έρθει προς την ακτή, τραβώντας το βαρίδι.
Καλάρισμα της “τυχερής” με πλωτό μέσο
Εκτός από την ακτή, το καλάρισμα αυτής της τεχνικής μπορεί να γίνει με πλωτό μέσο, πιο μακριά από την ακτή, σε κάποια ξέρα ή άλλο μέρος που να κρατάει μεγάλα ψάρια. Σε αυτήν την περίπτωση, φροντίζουμε αφού πατώσει το βαρίδι, να δεθεί τεντωμένη η πετονιά μας πάνω στο καλαδούρι ή το μπιτόνι μας. Ακόμα, αντί να έχουμε συρόμενο παράμαλλο, μπορούμε να επιλέξουμε να τοποθετηθεί το παράμαλλό μας σταθερό πάνω στη μάνα (Εικ. 5). Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει το καλάρισμα να γίνει πολύ αργά και αρόδο, ώστε να μην μπλέξει το παράμαλλο πάνω στη μάνα. Και στις δύο περιπτώσεις, μπορούμε να αφήσουμε την πετονιά αυτή στην… «τύχη της», ακόμα και για 24 ώρες!
Η μπασταρδία
Μια παρόμοια τεχνική, είναι και η λεγόμενη «μπασταρδιά» ή «παράκι». Πρόκειται για ένα μικρό παραγάδι 10 παραγαδίσιων αγκιστριών νούμερο 9 ή 10, με μάνα 100άρα πετονιά και παράμαλλα 70άρια. Η απόσταση μεταξύ των δύο παράμαλλων να είναι 15 μέτρα και το μήκος αυτών 1,5 με 2 μέτρα.
Καλάρισμα μόνο από βάρκα
Η διαφορά με την τυχερή, είναι ότι δεν καλάρεται από ακτή, παρά μόνο από βάρκα. Τα δολώματα και το είδος των παράμαλλων μπορεί να είναι ίδια με την τυχερή. Και στις δύο περιπτώσεις όμως, θα πρέπει να έχουμε την τύχη με το μέρος μας! Καλό θα είναι να σεβόμαστε και να ακούμε τους παλαιότερους ψαράδες, και να μαθαίνουμε τις παραδοσιακές τεχνικές. Εννοείται ότι θα κάνουμε νέα πράγματα και δοκιμές, ώστε να υπάρχει δημιουργική εξέλιξη, καθώς όποιος μένει στάσιμος, φθίνει!
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον πολύ καλό ψαρά και φίλο μου Μιχάλη Μαντά, για την ακούραστη συλλογή πολύτιμων ψαρευτικών συμβουλών και πληροφοριών για όλες τις τεχνικές, παλιές και νέες, πολλά χρόνια τώρα, τις οποίες προσφέρει σε όλους μας απλόχερα με βίντεο και βιβλία που έχει συγγράψει. Οπλιστείτε λοιπόν με υπομονή, φτιάξτε μόνοι σας τα εργαλεία σας ή ζητήστε να σας δείξουν πώς να το κάνετε.
Εύχομαι να φάνηκαν χρήσιμες αυτές οι πληροφορίες, ειδικά για τους νεότερους ψαράδες, μιας και για τους παλιούς, πιθανότατα να ήταν γνωστά! Καλή τύχη λοιπόν με την «τυχερή» και την «μπασταρδιά» σας, κι εύχομαι να πετύχετε τη σύλληψη ενός μεγάλου ψαριού με απλό, παραδοσιακό και οικονομικό τρόπο!
