Πώς «εξαφανίστηκαν» 275 κυβικά χιλιόμετρα νερού από τη Βαλτική
Εντυπωσιακή και σπάνια πτώση της στάθμης της θάλασσας καταγράφηκε στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 στη Βαλτική, την ώρα που παγκοσμίως οι θάλασσες παρουσιάζουν άνοδο.
Σύμφωνα με μετρήσεις, περίπου 275 κυβικά χιλιόμετρα νερού –ποσότητα που αντιστοιχεί σε 275 δισεκατομμύρια τόνους– «έφυγαν» από τη λεκάνη της Βαλτικής, με αποτέλεσμα η στάθμη να βρεθεί έως και 67 εκατοστά χαμηλότερα από τον μέσο όρο που καταγράφεται από το 1886.
Οι ειδικοί κάνουν λόγο για εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο, το οποίο αποδίδεται σε έναν συνδυασμό μετεωρολογικών συνθηκών.
Όπως εξηγεί το Ινστιτούτο Ωκεανολογίας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών, οι επίμονοι και ισχυροί ανατολικοί άνεμοι από τις αρχές Ιανουαρίου «έσπρωξαν» μεγάλες μάζες νερού μέσω των Δανικών Στενών προς τη Βόρεια Θάλασσα.
Το φαινόμενο ενισχύθηκε από παρατεταμένο πεδίο υψηλών πιέσεων και την απουσία βαρομετρικών συστημάτων που θα μπορούσαν να μεταβάλουν τη διάταξη των ανέμων.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι το επεισόδιο αυτό δεν αναιρεί την παγκόσμια τάση ανόδου της στάθμης της θάλασσας λόγω κλιματικής αλλαγής.
Αντίθετα, θεωρείται μέρος της αύξησης των ακραίων και ασυνήθιστων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με μεταβολές μεγάλης κλίμακας στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζουν διαταραχές στον πολικό στρόβιλο και στον αεροχείμαρρο (jet stream), οι οποίες επηρεάζουν τη θέση των πεδίων υψηλών και χαμηλών πιέσεων πάνω από την Ευρώπη.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι παρατεταμένες αντικυκλωνικές συνθήκες, κύματα ψύχους ή, αντίστροφα, ασυνήθιστα θερμές περίοδοι στον Βορρά.
Για να περιγράψουν το φαινόμενο με πιο απλό τρόπο, οι ερευνητές χρησιμοποιούν τον όρο «φαινόμενο του ανοιχτού ψυγείου»: ο ψυχρός αέρας της Αρκτικής δεν παραμένει «εγκλωβισμένος» στον Βορρά, αλλά διαχέεται προς χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, διαταράσσοντας τα συνηθισμένα μοτίβα καιρού.
Πέρα από το συγκεκριμένο επεισόδιο, η Βαλτική μεταβάλλεται σταδιακά εδώ και δεκαετίες.
Η αυξημένη βροχόπτωση, η ανύψωση του εδάφους μετά την τελευταία παγετωνική περίοδο και η ιδιαιτερότητα της υδρολογίας της περιοχής επηρεάζουν τη μορφολογία και τα χαρακτηριστικά της θάλασσας.
Τα ρηχά νερά θερμαίνονται πιο εύκολα, ενώ τα ρυθμισμένα ποτάμια μεταφέρουν αυξημένα θρεπτικά φορτία, κυρίως φωσφόρο.
Αυτό ευνοεί την ανάπτυξη κυανοβακτηρίων –των γνωστών «πρασινογάλαζων φυκών»– που μπορούν να προκαλέσουν εξάρσεις, μειώνοντας το διαθέσιμο οξυγόνο στο νερό.
Το αποτέλεσμα είναι λιγότερο αλμυρά και θερμότερα νερά, με αυξημένες πιέσεις για το οικοσύστημα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο γάδος, του οποίου ο πληθυσμός βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση.
Για την αναπαραγωγή του απαιτούνται βαθύτερα, ψυχρότερα και πιο αλμυρά νερά – συνθήκες που γίνονται ολοένα και πιο σπάνιες, ενώ σε ορισμένες περιοχές εμφανίζονται και ζώνες χαμηλού οξυγόνου.
Παρά τη φήμη της ως μία από τις πιο επιβαρυμένες θάλασσες, η Βαλτική έχει παρουσιάσει βελτίωση τα τελευταία χρόνια, χάρη σε επενδύσεις σε βιολογικούς καθαρισμούς και σε κοινές περιβαλλοντικές πολιτικές των χωρών της περιοχής, σε συνεργασία με την HELCOM και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, η αργή ανταλλαγή νερού με τον Ατλαντικό σημαίνει ότι η φυσική αποκατάσταση απαιτεί χρόνο.
Οι ωκεανογράφοι επισημαίνουν ότι η πρόσφατη πτώση της στάθμης αποτελεί επεισόδιο καιρού, αλλά εντάσσεται σε ένα περιβάλλον μακροχρόνιας θέρμανσης και αυξανόμενης μεταβλητότητας.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η μείωση της ανθρώπινης πίεσης –από τη ρύπανση και τα θρεπτικά φορτία έως τις παρεμβάσεις που επιβαρύνουν τον βυθό– παραμένει κρίσιμη, καθώς η Βαλτική είναι ένα κλειστό και ευάλωτο θαλάσσιο σύστημα που αλλάζει ταχύτατα.
Πηγή: lifo.gr
Ακολουθήστε το boatfishing.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις θαλασσινές ειδήσεις για το σκάφος, το ψάρεμα και την κατάδυση από την Ελλάδα και τον κόσμο.
