Το πιο ολοκληρωμένο περιοδικό για το ψάρεμα και το σκάφος!

Καρχαρίες στην Ελλάδα, πώς να τους ξεχωρίσετε

Καρχαρίες στην Ελλάδα, πώς να τους ξεχωρίσετε

Οι καρχαρίες είναι στη κορυφή της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας της θάλασσας. Η ονομασία καρχαρίας προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό “κάρχαρον” (= πριόνι), λόγω σχήματος και διάταξης των δοντιών του. Έχουν διαφοροποιηθεί σε περίπου 440 είδη με μέγεθος από 20 εκατοστά μέχρι 15 μέτρα (φαλαινοκαρχαρίας), και πολλά γνωστά είδη καρχαριών όπως ο λευκός καρχαρίας, ο καρχαρίας τίγρης, ο γλαυκοκαρχαρίας, ο καρχαρίας μάκο και ο σφυροκέφαλος εντυπωσιάζουν με την δύναμη, τα κυνηγετικά τους ένστικτα αλλά και τους μύθους που τα περιβάλλουν.

μπλε καρχαρίας - καρχαρίες στην ελλάδαΣτην πραγματικότητα όμως, και ιδίως στη χώρα μας ο κίνδυνος επίθεσης από καρχαρία σε λουόμενους και ψαράδες είναι απειροελάχιστος αφού τα τελευταία 161 χρόνια έχουν σημειωθεί μόλις 14 επιθέσεις, εκ των οποίων οι 11 θανατηφόρες.

Παρακάτω ακολουθεί ένας οδηγός αναγνώρισης καρχαριών, που βασίστηκε (και εμπλουτίστηκε) στον οδηγό αναγνώρισης καρχαριών της Διεύθυνσης Αλιευτικών Εφαρμογών και Εισροών Αλιευτικής Παραγωγής της Γενικής ∆ιεύθυνσης Αλιείας και συνοψίζει κριτήρια αναγνώρισης των καρχαριών της Μεσογείου. Τα διάφορα είδη αναφέρονται με αλφαβητική σειρά σύμφωνα με τον Οδηγό Αναγνώρισης και όχι σύμφωνα με το πόσο συχνά συναντάται στη χώρα μας. Τα είδη που σπανίζουν στη Μεσόγειο έχουν σχετική αναφορά, όμως δεν αποκλείονται αφού έχει αποδειχτεί ότι αρκετά είδη καρχαριών “εισβάλουν” στη Μεσόγειο ακολουθώντας πλοία ή απλά αναζητώντας τροφή. Θα βρείτε ένα σχετικό σχεδιάγραμμα με το σχήμα και το σώμα του καρχαρία, πληροφορίες για την βιομετρία του και κριτήρια αναγνώρισης – σημάδια που κάνουν ευκολότερη την αναγνώρισή τους.


ΑΛΕΠΟΣΚΥΛΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Alopias vulpinus ALV Αλεπόσκυλος

Βιομετρία: Μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 750 εκατοστά και μέγιστο βάρος 350 κιλά. Περιστασιακά αυτού του είδους καρχαρίες αλιεύονται άτομα με μήκος από 150 έως 450 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το κυριότερο γνώρισμα είναι ότι ο ραχιαίος λοβός του ουραίου πτερυγίου είναι μακρύτερος σε σχέση με τον κοιλιακό λοβό αλλά είναι και μεγαλύτερος από το μήκος του σώματος.Aleposkylos-Alopias-vulpinus


ΤΑΥΡΟΚΑΡΧΑΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Carcharias  taurus CCT Ταυροκαρχαρίας

Βιομετρία: Έχει μήκος που φθάνει έως 320 εκατοστά, με μέγιστο δημοσιευμένο βάρος τα 160 κιλά. Σχετικά σπάνιο στη Μεσόγειο. Όταν αλιεύονται αυτού του είδους καρχαρίες έχουν μήκος περίπου 2,5 μέτρα.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Σκούρα σημάδια στο σώμα που “ξεθωριάζουν” όσο πιο ώριμο είναι το άτομο. 2. Το 1ο και 2ο ραχιαίο καθώς και το εδρικό πτερύγιο είναι ισομεγέθη και ίδιου πλάτους στη βάση τους. 3. Οι βραγχιακές σχισμές είναι όλες μπροστά από το θωρακικό πτερύγιο. 4. Οι δύο λοβοί του ουραίου πτερυγίου διαφέρουν σημαντικά.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Ταυροκαρχαρίας Carcharias taurus


ΚΑΡΧΑΡΙΝΟΣ ΤΕΦΡΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Carcharinus plumbeus CCP Καρχαρίνος τεφρός

Βιομετρία: Σπάνιο είδος στη Μεσόγειο. Μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 250 εκατοστά και μέγιστο δημοσιευμένο βάρος 120 κιλά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το πρώτο ραχιαίο πτερύγιο είναι σχετικά μεγάλο με ημιδρεπανοειδές σχήμα. 2. Το πρώτο ραχιαίο πτερύγιο εκφύεται στο κέντρο της βάσης έκφυσης του θωρακικού. 3. Ο χρωματισμός είναι γκρίζο – ασημένιος ραχιαία και άσπρος κοιλιακά.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Καρχαρίνος Τεφρός Carcharinus plumbeus


ΜΕΓΑΛΟΣ ΛΕΥΚΟΣ ΚΑΡΧΑΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Carcharodon  carcharias WSH Μεγάλος Λευκός Καρχαρίας

Βιομετρία: Ο σπουδαιότερος από όλους τους καρχαρίες και πιο διάσημος θηρευτής του πλανήτη με μέγιστο μήκος 5,5 μέτρα.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το πρώτο ραχιαίο πτερύγιο εκφύεται μέσα στα όρια έκφυσης του θωρακικού. 2. Είναι γκριζόμαυρος, με μαύρη ράχη και πιο ανοιχτά χρώματα στα πλάγια, και άσπρος στην κοιλιά. 3. Υπάρχει μαύρο σημάδι στην κορυφή του 6 δεύτερου θωρακικού πτερυγίου.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Μεγάλος Λευκός Καρχαρίας Carcharodon carcharias


ΚΟΚΚΟΚΕΝΤΡΟΦΟΡΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Centrophorus granulosus GUP Κοκκοκεντροφόρος

Βιομετρία: Όχι και τόσο σπάνιο, σε μερικές περιοχές της Μεσογείου είναι κοινό. Μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 150 εκατοστά. Συνήθως αλιεύονται κοκκοκεντροφόροι καρχαρίες με μήκος από 60 έως 80 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Έχει εκτεθειμένες άκανθες και στα δύο ραχιαία πτερύγια. 2. Η άκρη του θωρακικού πτερυγίου είναι αισθητά μυτερή. 3. Οι άκρες των ραχιαίων και θωρακικών πτερυγίων είναι πιο σκουρόχρωμες από τα πτερύγια.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Κοκκοκεντροφόρος Centrophorus granulosus


ΣΑΠΟΥΝΑΣ ή ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Cetorhinus  maximus BSK Σαπουνάς ή Προσκυνητής

Βιομετρία: Ο δεύτερος μεγαλύτερος καρχαρίας του πλανήτη σε βιομετρικά μεγέθη, με μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 9 μέτρα και βάρος 4 τόνους. Είδος όχι τόσο σπάνιο. Αλιεύονται καρχαρίες του είδους με μήκος περίπου 7 μέτρα.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το βασικότερο κριτήριο που είναι απόλυτα χαρακτηριστικό του είδους, εκτός του μεγάλου μεγέθους, είναι ότι πρακτικά οι βραγχιακές σχισμές καλύπτουν όλο το κρανίο.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Σαπουνάς Cetorhinus maximus


ΣΚΥΛΟΓΑΛΕΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Galeorhinus  galeus GAG Σκυλογαλέος

Βιομετρία: Είδος σπάνιο στη Μεσόγειο. Μέγιστο μήκος 200 εκατοστά και βάρος 45 κιλά. Περιστασιακά αλιεύονται άτομα με μήκος από 80 έως 100 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το δεύτερο ραχιαίο είναι ίσου μεγέθους με το εδρικό. 2. Ο κατώτερος λοβός του ουραίου πτερυγίου είναι σχετικά μακρύς.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Σκυλογαλέος Galeorhinus galeus


ΕΠΤΑΚΑΡΧΑΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Heptranchias perlo HXT Επτακαρχαρίας

Βιομετρία: Σπάνιος καρχαρίας στη Μεσόγειο, μικρόσωμος, με μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 140 εκατοστά. Περιστασιακά αλιεύονται άτομα με μήκος από 80 έως 120 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Κυριότερο κριτήριο αναγνώρισης είναι ότι αποτελεί το μοναδικό είδος της Μεσογείου που διαθέτει επτά (αντί για πέντε ή έξι) βραγχιακές σχισμές.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Επτακαρχαρίας Heptranchias perlo


ΡΥΓΧΟΚΑΡΧΑΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Isurus  oxyrinchus SMA Ρυγχοκαρχαρίας

Βιομετρία: Ένας καρχαρίας με μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 400 εκατοστά και μέγιστο δημοσιευμένο βάρος 500 κιλά. Άτομα με μήκος περίπου 270 εκατοστά αλιεύονται περιστασιακά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το δεύτερο ραχιαίο και τα εδρικά πτερύγια μόλις που διακρίνονται. 2. Το πάνω μέρος του σώματος έχει χρώμα σκούρο μπλε, ενώ το κάτω είναι άσπρο. 3. Μεγάλα σχετικά μαύρα μάτια και μυτερό ρύγχος. 4. Οι δύο λοβοί του ουραίου πτερυγίου είναι σαν μισοφέγγαρο, ο χαμηλότερος είναι ελαφρά μικρότερος του ανώτερου.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Ρυγχοκαρχαρίας Isurus oxyrinchus


ΛΑΜΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Lamna  nasus POR Λάμια

Βιομετρία: Στενά συγγενικό είδος με το Isurus oxyrinchus (ρυγχοκαρχαρία). Μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 370 εκατοστά και μέγιστο δημοσιευμένο βάρος 230 κιλά. Περιστασιακά αλιεύονται καρχαρίες του είδους με μήκος περίπου 250 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το βασικό κριτήριο είναι ότι στο πρώτο ραχιαίο πτερύγιο υπάρχει μία απόφυση λευκού χρώματος με στρογγυλοποιημένο άκρο. 2. Το χρώμα του είναι ραχιαία σκούρο γκρι και κοιλιακά άσπρο. 3. Μεγάλα μαύρα μάτια και οξύληκτο ρύγχος.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Λάμια Lamna nasus


ΑΣΤΡΟΓΑΛΕΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Mustelus asterias SDS Αστρογαλέος

Βιομετρία: Μέγιστο μήκος 140 εκατοστά, μέγιστο βάρος 5 κιλά. Τα άτομα που αλιεύονται συνήθως έχουν μήκος από 60 έως 80 εκατοστά. Τα νεαρά άτομα μετά τη γέννηση έχουν μήκος περίπου 30 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Άσπρα σημάδια στα πλευρά.astrogaleos-Mustelus-asterias


ΓΚΡΙΖΟΓΑΛΕΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Mustelus mustelus SDD Γκριζογαλέος

Βιομετρία: Μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 200 εκατοστά. Συνήθως αλιεύονται άτομα με μήκος 100 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: Σε σχέση με τους άλλους γαλέους 1. Στα πτερύγια συνήθως υπάρχει λευκό περίγραμμα. 2. Το χρώμα του σώματος είναι ομοιόμορφο, με λίγα σκούρα σημάδια.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Γκριζογαλέος Mustelus mustelus


ΣΤΙΚΤΟΓΑΛΕΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Mustelus punctulatus MPT Στικτογαλέος

Βιομετρία: Μέγιστο μήκος 200 εκατοστά, συνήθως αλιεύονται άτομα με μήκος 120 εκατοστά. Σπάνιο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κριτήρια αναγνώρισης: Κριτήρια αναγνώρισης 1. Μαύρο περίγραμμα στα ραχιαία πτερύγια. 2. Μαύρα στίγματα στα πλευρά.Καρχαρίες στην Ελλάδα - στικτογαλέος Mustelus punctulatus


ΑΓΡΙΟΚΑΡΧΑΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Odontaspis  ferox LOO Αγριοκαρχαρίας

Βιομετρία: Είδος αρκετά σπάνιο στη Μεσόγειο Μέγιστο μήκος 450 εκατοστά και μέγιστο βάρος 300 κιλά. Περιστασιακά αλιεύονται άτομα με μήκος 200 με 300 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το δεύτερο ραχιαίο πτερύγιο είναι ίδιου μεγέθους με τα δύο εδρικά πτερύγια. 2. Οι βραγχιακές σχισμές είναι εμφανώς μπροστά από τα θωρακικά πτερύγια. 3. Μικρό μυτερό ρύγχος, ενδεχομένως κόκκινα 12 σημάδια στις πλευρές, μικρά μάτια.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Αγριοκαρχαρίας Odontaspis ferox


ΟΞΥΝΩΤΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Oxynotus  centrina OXY Οξύνωτος

Βιομετρία: Ένας μικρός καρχαρίας με μέγιστο μήκος 150 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Το σώμα του είναι ασυνήθιστο για καρχαρίες λόγω μεγάλου ύψους. Το χρώμα είναι συνήθως γκρι ή καφέ-γκρι. 2. Το ραχιαίο πτερύγιο μοιάζει με πανί πλοίου.

Καρχαρίες στην Ελλάδα - Οξύνωτος Oxynotus centrina


ΓΛΑΥΚΟΣ ή ΓΑΛΑΖΙΟΣ ΚΑΡΧΑΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Prionace glauca BSH Γλαύκος

Βιομετρία: Μέγιστο μήκος 450 εκατοστά. Συνήθως τα άτομα που αλιεύονται έχουν μήκος από 200 έως 250 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Χαρακτηριστικό το μπλε χρώμα του σώματος, σκούρο μπλε ραχιαία και γαλάζιο στα πλευρά, ενώ κοιλιακά είναι άσπρος. 2. Εξαιρετικά μακρύ το θωρακικό πτερύγιο σε σχέση με το σώμα.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Γλαύκος Prionace glauca


ΖΥΓΑΙΝΕΣ – ΣΦΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Sphyrna  lewini SPL Κτενοζύγαινα
Sphyrna  mokarran SPK Μεγάλος Σφυροκέφαλος
Sphyrna  zygaena SPZ Ζύγαινα

Βιομετρία: Οι ζύγαινες είναι καρχαρίες εύκολα διακριτοί λόγω του ιδιαίτερου σχήματος του κρανίου τους. Η κοιλιακή όψη είναι χαρακτηριστική. Περιλαμβάνονται 3 είδη:  Sphyrna lewini (SPL), Κτενοζύγαινα Sphyrna mokarran (SPK), Μεγαλοζύγαινα Sphyrna zygaena (SPZ), Ζύγαινα ∆ίνεται η εικόνα ενός από τα τρία είδη.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Χαρακτηριστικό σχήμα κρανίου.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Ζύγαινες Σφυροκέφαλος Sphyrna spp


ΚΕΝΤΡΟΝΙ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Squalus acanthias DGS Κεντρόνι

Βιομετρία: Μέγιστο δημοσιευμένο μήκος 160 εκατοστά και μέγιστο βάρος 9 κιλά. Περιστασιακά αλιεύονται άτομα με μήκος από 50 έως 60 εκατοστά.

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Στο πρώτο ραχιαίο πτερύγιο υπάρχει αγκάθι (εκτεθειμένη άκανθα). 2. Στη ράχη και στις πλευρές υπάρχουν ακανόνιστα άσπρα σημάδια.Καρχαρίες στην Ελλάδα - Κεντρόνι Squalus acanthias


ΡΙΝΕΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΣ FAO ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Squatina  aculeata SUA Ακανθορίνα
Squatina  oculata SUT Ματορίνα
Squatina  squatina AGN Αγγελόψαρο

Βιομετρία: Χαρακτηριστικοί καρχαρίες με ιδιαίτερο σώμα. Περιλαμβάνονται 3 είδη:  Squatina squatina (AGN)  Squatina aculeata (SUA)  Squatina oculata (SUT)

Κριτήρια αναγνώρισης: 1. Πλατύ κεφάλι με ιδιαιτέρως μεγάλα θωρακικά και κοιλιακά πτερύγια, ενώ δεν υπάρχει εδρικό πτερύγιο. 2. Τα δύο ραχιαία πτερύγια είναι πολύ μικρότερα.


ΠΗΓΗ:

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων http://www.alieia.minagric.gr/

http://www.fishbase.org/

Tags
Καρχαρίας Καρχαρίες στην Ελλάδα Καρχαρίες Σκυλόψαρα
Comodo SSL